Τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότερα ζευγάρια εξετάζουν τη δυνατότητα υποβολής χωριστών φορολογικών δηλώσεων – το λεγόμενο «φορολογικό διαζύγιο». Πρόκειται για μια επιλογή που πράγματι ήρθε να διορθώσει παθογένειες του παρελθόντος, ωστόσο δεν αποτελεί πανάκεια ούτε εξυπηρετεί αυτομάτως την πλειονότητα των φορολογουμένων.
Η επιλογή των χωριστών δηλώσεων πρέπει να γνωστοποιείται στην ΑΑΔΕ έως τις 28 Φεβρουαρίου κάθε έτους, εφόσον υπάρχει μεταβολή σε σχέση με το προηγούμενο φορολογικό έτος.
Εάν έχει ήδη δηλωθεί η επιλογή χωριστών δηλώσεων για το φορολογικό έτος 2024, δεν απαιτείται νέα δήλωση για το 2025. Η προθεσμία είναι απολύτως δεσμευτική και δεν ανακαλείται εκ των υστέρων για το ίδιο φορολογικό έτος.
Στο παρελθόν, το κοινό εκκαθαριστικό σημείωμα δημιουργούσε σημαντικά προβλήματα, κυρίως όταν υπήρχαν οφειλές ή μεγάλες αποκλίσεις στην οικονομική κατάσταση των δύο συζύγων. Για τον λόγο αυτό θεσπίστηκε η δυνατότητα επιλογής χωριστών δηλώσεων, ώστε να υπάρχει ξεχωριστή εκκαθάριση για κάθε σύζυγο. Η καθιέρωση των ξεχωριστών εκκαθαριστικών έλυσε στην πράξη τα ζητήματα συμψηφισμών, κατασχέσεων και ευθυνών, καθιστώντας σήμερα για την πλειονότητα των φορολογούμενων ζευγαριών την υποβολή χωριστών δηλώσεων σε μεγάλο βαθμό αναχρονιστική και φορολογικά μη αποτελεσματική.
Ωστόσο, η αυτοτέλεια αυτή συνοδεύεται και από συγκεκριμένες παγίδες.
Πέρα από τον κίνδυνο πρόσθετης φορολόγησης, υπάρχει και μία διαδεδομένη παρανόηση που αφορά τα κοινωνικά επιδόματα και τα προγράμματα στήριξης.
Πολλοί φορολογούμενοι επιλέγουν τις χωριστές δηλώσεις με την ελπίδα ότι θα «σπάσει» το οικογενειακό εισόδημα, ώστε να διατηρηθεί ή να αποκτηθεί πρόσβαση σε επιδόματα ή σε στεγαστικά και ενεργειακά προγράμματα.
Εδώ απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή.
Για τα περισσότερα κοινωνικά επιδόματα και προγράμματα – όπως το Επίδομα Παιδιού (Α21), το Επίδομα Ενοικίου, το Επίδομα Θέρμανσης, το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ» και το «Εξοικονομώ» – λαμβάνεται υπόψη το συνολικό οικογενειακό εισόδημα.
Ακόμα και αν οι σύζυγοι υποβάλουν χωριστές δηλώσεις, τα πληροφοριακά συστήματα (ΟΠΕΚΑ, ΗΔΙΚΑ κ.λπ.) αθροίζουν τα εισοδήματα και των δύο, εφόσον υπάρχει έγγαμη σχέση.
Μόνο σε περίπτωση οριστικού διαζυγίου ή αποδεδειγμένης διάστασης, η οποία έχει δηλωθεί στο Μητρώο της ΔΟΥ, παύει να προσμετράται το εισόδημα του άλλου συζύγου.
Κατά την προσωπική και επαγγελματική μου εκτίμηση, η υποβολή χωριστής δήλωσης είναι ένας χρήσιμος θεσμός που χρειάζεται σωστή ανάγνωση, όμως δεν εξυπηρετεί την πλειονότητα των φορολογουμένων. Αφορά κυρίως ειδικές περιπτώσεις, όπως όταν ένας εκ των συζύγων έχει κηρυχθεί σε πτώχευση ή αντιμετωπίζει σοβαρά νομικά προβλήματα.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η επιλογή αυτή:
- αυξάνει τον κίνδυνο τεκμαρτής φορολόγησης,
- δυσχεραίνει την κάλυψη του αφορολόγητου,
- δεν οδηγεί σε διατήρηση ή χορήγηση επιδομάτων.
Για τον λόγο αυτό, πριν από οποιαδήποτε απόφαση και έως τις 28/02/2026, είναι απολύτως κρίσιμο οι φορολογούμενοι να απευθύνονται στον λογιστή–φοροτεχνικό τους για εξατομικευμένη και τεκμηριωμένη συμβουλή.
Μέσα στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Φεβρουαρίου υπάρχουν πολλες και σημαντικές προθεσμίες όπως αυτή που αφορά την ηλεκτρονική τιμολόγηση για της επιχειρήσεις αλλα και την αλλαγή που φέρνει η νομοθετική διάταξη, για τις ενισχύσεις του Μέτρου 23 και αφορά τη μετάταξη των αγροτών σε καθεστώτα ΦΠΑ και υποχρέωση ή όχι τήρησης λογιστικών βιβλίων
Προθεσμία έως τις 12/02/2026 έχουν οι επιχειρήσεις με ετήσιο τζίρο άνω του 1.000.000 ευρώ να δηλώσουν στην ΑΑΔΕ είτε τον πάροχο ηλεκτρονικής τιμολόγησης με τον οποίο έχουν συμβληθεί είτε ότι θα χρησιμοποιούν το timologio της ΑΑΔΕ.
Επισήμανση: Τιμολόγια που θα εκδοθούν από 13 Φεβρουαρίου 2026 και μετά, χωρίς πάροχο ή εκτός των δωρεάν εφαρμογών timologio και myDATAapp, θεωρούνται μη νόμιμα. Η μη νόμιμη έκδοση ισοδυναμεί με μη έκδοση και συνεπάγεται πρόστιμο ίσο με το 50% του ΦΠΑ για κάθε παραστατικό.
Αγρότες – Μέτρο 23 και ΦΠΑ
Με νομοθετική διάταξη, οι ενισχύσεις του Μέτρου 23 δεν προσμετρώνται στο όριο μετάταξης στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ.
Αγρότες του ειδικού καθεστώτος του άρθρου 48 του Κώδικα ΦΠΑ (ν. 5144/2024), οι οποίοι μετατάχθηκαν στο κανονικό καθεστώς αποκλειστικά λόγω των ενισχύσεων αυτών, δύνανται να ενταχθούν εκ νέου στο ειδικό καθεστώς με δήλωση μεταβολών, η οποία υποβάλλεται εμπρόθεσμα στην πλατφόρμα «Τα Αιτήματά μου», από 3/2 έως 27/2/2026. Πρόστιμα που τυχόν επιβλήθηκαν στο μεσοδιάστημα δεν οφείλονται και, εφόσον έχουν καταβληθεί, επιστρέφονται.
Σε ένα περιβάλλον συνεχών φορολογικών αλλαγών, η ενημέρωση και η σωστή καθοδήγηση δεν είναι πολυτέλεια αλλά αναγκαιότητα. Οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται με γνώση των πραγματικών συνεπειών και όχι με βάση διαδεδομένους μύθους.
Ο ρόλος του λογιστή–φοροτεχνικού παραμένει καθοριστικός, όχι μόνο ως διαχειριστή δηλώσεων, αλλά ως θεσμικού συμβούλου του πολίτη και της επιχείρησης.
Φοροτεχνικός – Λογιστής
Πρόεδρος Ένωσης Φοροτεχνικών Ελευθέρων Επαγγελματιών Άρτας – Φιλιππιάδας
Μέλος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Φοροτεχνικών Ελευθέρων Επαγγελματιών (ΠΟΦΕΕ)