Ιατρός, συγγραφέας, υπ. Διδάκτορας της Σχολής Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων (Τμήμα Εικαστικών Τεχνών & Επιστημών της Τέχνης)
Την Πέμπτη 12 Φλεβάρη 2026 έγινε σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης η πολιτική κηδεία του αγαπημένου συντρόφου μας Θωμά Μανόπουλου, στο φουαγιέ του Πολιτιστικού Κέντρου του Δήμου Πρέβεζας «Όαση».
Μέσα από την κατακλυσμιαία βροχή και από το γκρίζο τοπίο αναδύθηκε ολόκληρη η Πρεβεζάνικη Ιστορία, η «άλλη Πρέβεζα» των αγώνων, της εξορίας, της αντιστασιακής δράσης, ο Θωμάς Μανόπουλος ήταν άλλωστε ο ίδιος η εποχή του.
Τον Θωμά αποχαιρέτισαν οι φίλοι του, το κόμμα του, το ΚΚΕ, η μεγάλη ετούτη οικογένεια, το λίκνο μας. Με τη σημαία της Κούβας και του κινήματος της 26ης Ιουλίου και με τον Ριζοσπάστη να τον συνοδεύουν και με μουσικές πολλές…
Τον Θωμά είχα την ατυχία να τον γνωρίσω καλά τα τελευταία τέσσερα χρόνια της ζωής του, με την ιδιότητα του γιατρού. Τον παρακολουθούσα για το πρόβλημα υγείας που αντιμετώπιζε. Επειδή όμως η ίδια η ζωή δεν γνωρίζει από ιδανικές συνθήκες γνωριμίας, είχα τη μεγάλη τύχη να συνδεθώ μαζί του με βαθύτερους δεσμούς, ώστε να ακούμε παρέα μουσική συνοδεία τη σονάτα του σεληνόφωτος του Μπετόβεν κατά τη διάρκεια μιας ιατρικής πράξης, και, να μιλάμε για το αντάρτικο στα βουνά της Σιέρα Μαέστρα, για τη ζούγκλα, τους τροπικούς και, την πρώτη έφοδο στον ουρανό, την Παρισινή Κομμούνα, έτσι από δικό μας καπρίτσιο και σε πείσμα των καιρών. Ο Θωμάς μέχρι τέλους διακρίνονταν από ένα σθένος για ζωή που θα ζήλευε κάθε ζωντανός και υγιής άνθρωπος. Ανέπνεε τη ζωή ακόμη και όταν εκείνη τελείωνε, όταν το οξυγόνο στο οργανισμό του έπεφτε, με έντονο ενδιαφέρον για τους δικούς του ανθρώπους και τους φίλους του.
Όχι μόνο δεν τον κατέβαλε η νόσος, αλλά κατάφερε με απόλυτη διαύγεια και ωριμότητα να επιστρέψει στο συγγραφικό του έργο ξαναδιαβάζοντάς το, επαναφέροντάς το στη σκέψη του και ολοκληρώνοντάς το με νέα διηγήματα και νουβέλες, πραγματικά συγγραφικά διαμάντια.
Οι ιδέες του Θωμά, οι πράξεις του και η συγγραφική του δουλειά δεν ξεχώριζαν και δεν διαχωρίζονται εύκολα μεταξύ τους. Το συμβολικό, το πραγματικό και το φαντασιακό, οι τρεις τάξεις της ψυχικής πραγματικότητας, συνυπήρχαν σε κάθε πτυχή της ζωής του με ένα λεπτό νήμα σύνδεσης, με μία αδιόρατη ενότητα. Μόνο μέσα από το πρίσμα της ελευθερίας και της ποιητικότητας θα μπορούσε κανείς να αντιληφθεί τα νοήματα και τις ιδέες του ώστε να μην τον αδικήσει.
Το κοινό μας καταγωγικό, η «γειτονιά των ηττημένων στο Τσαβαλοχώρι», οι εξόριστοι, η ταξική ματιά του Θωμά που μετατρέπει τον λόγο του σε φωτιά και σε πολιορκητικό κριό, η τέχνη πολιτική και παθιασμένη υπαρξιακά δείχνει τον δρόμο και δεν υποτάσσεται, ούτε ακολουθεί στεγανά.
Η αφηγηματική αποτύπωση της «άλλης Πρέβεζας», όχι εκείνου του αστικού χυλού που μας παρουσιάζουν ως επίσημη Ιστορία οι ντόπιοι ιστοριοδίφες, μετατρέπουν αυτομάτως τα γραπτά του σε ζώσα πηγή πληροφοριών για την Πρέβεζα της αντίστασης και του αγώνα. Ο Θωμάς ταξίδεψε, ακόμα και εκεί που δεν φθάνει κανείς, μέχρι τη Μπαχία, το λιμάνι των αγίων στη Βραζιλία, ακόμα και νοητά πολλές φορές, ακολουθώντας τα μονοπάτια των λαϊκών ανθρώπων που συναντά κανείς στις σελίδες των πεζογράφων της Λατινικής Αμερικής.
Το δέρμα του αγωνιστή και συγγραφέα Θωμά ουδέποτε ξεχώρισε από εκείνο των απόκληρων αυτού του κόσμου. Δούλεψε ως δημοσιογράφος στον Ριζοσπάστη, στη χούντα είχε έντονη αντιδικτατορική δράση, υπήρξε ο εμπνευστής και καθοδηγητής της αντιδικτατορικής οργάνωσης “Άρης Βελουχιώτης”, για τη δράση του αυτή συνελήφθη περνώντας στρατοδικείο στα Ιωάννινα και στη συνέχεια φυλακίστηκε. Ακόμα και στις δυσκολότερες περιόδους της ζωής του ο Θωμάς λειτούργησε με σθένος και ωριμότητα. Καταφύγιό του τα διαβάσματά του, πολύ πλούσια, οι εμπειρίες του και η αγάπη του για ζωή.
Υπήρξε ιδρυτικό μέλος της Ένωσης Λογοτεχνών Πρέβεζας, στηρίζοντας κάθε πρωτοπόρο εγχείρημα και συμμετέχοντας με κάθε μέσο σε συλλογικότητες ακόμα και όταν οι δυνάμεις του δεν του το επέτρεπαν.
Τον αποχαιρετάμε, όχι με θλίψη, αλλά με την καλύτερη ανάμνηση ενός ανθρώπου που αγάπησε υμνώντας τη ζωή, αφήνοντας πίσω του σημαντικό έργο, παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές.