Υπάρχουν στιγμές που η πολιτική δεν ζητά απλώς απαντήσεις, ζητά παρουσία. Σήμερα είναι μια τέτοια στιγμή. Αν κάτι μας διδάσκει το παρόν, είναι ότι καμία μεγάλη αλλαγή δεν γεννήθηκε από την ανάθεση. Γεννήθηκε από τη συνάντηση. Από εκείνη τη λεπτή, αλλά αποφασιστική στιγμή που οι άνθρωποι αποφασίζουν να συνδεθούν, και τελικά να συνδιαμορφώσουν.
Το προσκλητήριο του Αλέξη Τσίπρα για μια νέα προοδευτική συμπαράταξη αντιστοιχεί στη σύγχρονη ανάγκη. Πρόκειται για ένα ειλικρινές άνοιγμα προς την κοινωνία που πιέζεται, που αμφιβάλλει, που κουράστηκε να ακούει χωρίς να ακούγεται. Προς τους νέους και τις νέες που μεγαλώνουν με περισσότερες δεξιότητες από ποτέ, αλλά με λιγότερες βεβαιότητες από κάθε προηγούμενη γενιά. Προς τους πολίτες που δεν αντέχουν τη θεσμική καταρράκωση και την ηθική διάβρωση.
Η δημοκρατία πρέπει να ξαναγίνει υπόθεση των πολλών. Όχι ως σύνθημα, αλλά ως πράξη. Ως διαδικασία που δίνει χώρο σε νέες ιδέες, σε νέες μορφές συμμετοχής, σε νέες συλλογικότητες που δεν χωρούν εύκολα στα παλιά σχήματα. Χρειαζόμαστε ανοιχτές διαδρομές που διαμορφώνονται μαζί με την κοινωνία. Χρειαζόμαστε πολιτική που να ακούει πριν μιλήσει και να μαθαίνει πριν αποφασίσει.
Γιατί αν κάτι γίνεται όλο και πιο καθαρό, είναι ότι δεν λείπουν οι ιδέες. Λείπει ο χώρος για να συναντηθούν. Δεν λείπουν οι άνθρωποι που θέλουν να συμμετέχουν. Λείπει ο τρόπος να ακουστούν πραγματικά. Και κυρίως, λείπει η αίσθηση ότι η πολιτική μπορεί ξανά να ανήκει σε αυτούς που τη ζουν, όχι μόνο σε αυτούς που τη διαχειρίζονται.
Υπάρχει μια σιωπή που απλώνεται τα τελευταία χρόνια πάνω από την κοινωνία. Όχι η σιωπή της ηρεμίας, αλλά εκείνη η πιο βαριά, που μοιάζει με παραίτηση. Εκεί όπου οι άνθρωποι συνεχίζουν, αλλά δεν ελπίζουν με τον ίδιο τρόπο. Εκεί όπου η καθημερινότητα γίνεται επιβίωση, όχι προοπτική. Πρέπει να ξεκινήσουμε ακριβώς από εκεί. Όχι για να καλύψουμε τη σιωπή με θόρυβο, αλλά για να τη σπάσουμε με νόημα.
Και εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη πρόκληση: Να ξαναχτίσουμε την εμπιστοσύνη. Γιατί υπάρχουν μικρές νησίδες αλλαγής που μπορούν να συνδεθούν και να γίνουν ρεύμα. Αυτό σημαίνει να ξανασκεφτούμε και την έννοια της προόδου.
Όχι ως έναν αφηρημένο δείκτη, αλλά ως κάτι χειροπιαστό: Αξιοπρεπείς μισθοί, πρόσβαση στη στέγη, κοινωνικό κράτος, χρόνος για ζωή.
Σε αυτή τη βάση, η οικονομία παύει να είναι ένα απομονωμένο κεφάλαιο. Γίνεται μέρος της ζωής. Το ζήτημα του μισθού, της στέγης, του κόστους ζωής, δεν είναι απλώς αριθμοί. Είναι η διαφορά ανάμεσα σε μια ζωή που περιορίζεται και σε μια ζωή που ανοίγεται. Και αυτό δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με ημίμετρα ή τεχνικές λύσεις χωρίς κοινωνικό πρόσημο.
Το ίδιο ισχύει και για τη δημοκρατία. Δεν αρκεί να λειτουργεί τυπικά. Πρέπει να αναπνέει. Να δίνει δυνατότητες συμμετοχής που δεν εξαντλούνται στην κάλπη. Ίσως πάνω απ’ όλα, αυτό που αναζητά σήμερα η κοινωνία είναι ένα αίσθημα δικαιοσύνης. Όχι μόνο με τη στενή, θεσμική έννοια, αλλά ως βαθιά ανθρώπινη ανάγκη να αποκατασταθεί μια ισορροπία που έχει διαρραγεί. Να μην αισθάνεται ο πολίτης ότι υπάρχουν ζωές που μετρούν περισσότερο και άλλες λιγότερο. Να μην γίνεται η ανασφάλεια κανονικότητα και η ανισότητα φυσικός νόμος. Η δικαιοσύνη είναι η βάση της εμπιστοσύνης σε μια δημοκρατία.
Σε αυτή τη νέα εποχή, ο Αλέξης Τσίπρας συνεχίζει να συνομιλεί αυθεντικά με τα συναισθήματα και τις ανάγκες των λαϊκών ανθρώπων. Είναι ένας πολιτικός που δεν κρύβεται από την ευθύνη. Και σήμερα είναι αυτός που μπορεί να εγγυηθεί τη συγκρότηση ενός πλειοψηφικού ρεύματος και ξέρει πως να δώσει σάρκα και οστά στο συντριπτικά πλειοψηφικό αίτημα για αλλαγή πολιτικής.
Δεν ξεκινάμε από το μηδέν. Ξεκινάμε από την αρχή. Υπάρχουν ήδη άνθρωποι, κινήσεις, ιδέες που κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση. Αυτό που λείπει είναι η σύνδεση. Η στιγμή που όλα αυτά θα αρχίσουν να συνομιλούν και να αποκτούν κοινή κατεύθυνση. Η ώρα αυτής της συνάντησης είναι τώρα.
*Ο Βασίλης Τσίρκας είναι δικηγόρος, πρώην βουλευτής Άρτας.