Μόλις κυκλοφόρησε το πρώτο κομμάτι σε μορφή video clip, με τίτλο «Έστω Ότι», προάγγελος του Μemoria InTer Nos, πρώτου προσωπικού δίσκου του συνθέτη Τέλη Δημητρακόπουλου — ενός έργου σύγχρονης κλασικής γραφής για σαξόφωνο, κουιντέτο εγχόρδων και μονωδό, που συγκροτείται ως μια σύγχρονη και παράδοξη μουσική τραγωδία.
Το «Έστω Ότι» λειτουργεί ως προλογική πύλη στον ηχητικό κόσμο του έργου: ένα ονειρικό, διαθεματικό τοπίο μουσικής και ποίησης, με έντονη συμβολική διάσταση, όπου ο λόγος και ο ήχος συνυπάρχουν οργανικά.
Ποια ήταν τα σημαντικότερα καλλιτεχνικά ή ακαδημαϊκά ορόσημα στην πορεία σουΤέλη πριν από το Memoria InTer Nos;
Πριν από το Memoria InTer Nos, η πορεία μου διαμορφώθηκε μέσα από μια διαρκή συνάντηση σύνθεσης, έρευνας και ερμηνείας. Δεν τα βίωσα ποτέ ως ξεχωριστές διαδρομές, αλλά ως ένα ενιαίο πεδίο αναζήτησης.
Καθοριστικό σημείο ήταν οι σπουδές μου στη Σύνθεση στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, όπου άρχισε να με απασχολεί ουσιαστικά το πώς το «ιστορικό» υλικό μπορεί να λειτουργεί όχι ως αναπαράσταση, αλλά ως ζωντανό, σύγχρονο συμβάν. Στο μεταπτυχιακό μου, μέσα από τη μελέτη της ευρωπαϊκής παλαιάς μουσικής και των μεσογειακών τροπικών παραδόσεων, άρχισα να αντιλαμβάνομαι τον καλλιτεχνικό χρόνο διαφορετικά — όχι ως μια ευθεία πορεία από το παρελθόν στο παρόν, αλλά ως μια συνύπαρξη επιπέδων που επικαλύπτονται και συνομιλούν μεταξύ τους.
Η ενασχόλησή μου με διαφορετικούς μουσικούς πολιτισμούς —από την ευρωπαϊκή αναγέννηση, την avant-garde, την Jazz και τις λόγιες παραδόσεις της Ανατολικής Μεσογείου – δεν λειτούργησε για μένα ως στυλιστική αναφορά ή ως αισθητικό υλικό προς επεξεργασία, αλλά ως πεδίο μελέτης ιστορικών και πολιτισμικών τρόπων σκέψης. Μέσα από τη διερεύνηση αυτών των παραδόσεων άρχισα να αντιλαμβάνομαι τη μουσική ως φορέα γνώσης· ως έναν τρόπο με τον οποίο οι ιστορικοί πολιτισμοί αρθρώνουν την εμπειρία του χρόνου, της μνήμης και της συλλογικής ταυτότητας.
Η μελέτη των τροπικών συστημάτων, των ιστορικών πρακτικών εκτέλεσης και των διαφορετικών αντιλήψεων περί μορφής και χρονικότητας με οδήγησε να βλέπω τη μουσική όχι ως διαδοχή περιόδων ή ως εξέλιξη ύφους, αλλά ως πεδίο πολιτισμικών διαλόγων. Με άλλα λόγια, κάθε ιστορικό υλικό δεν αντιμετωπίζεται ως παρελθόν προς αναπαράσταση, αλλά ως ενεργή δυναμική που μπορεί να επανανοηματοδοτηθεί στο παρόν.
Αυτή η προβληματική συνεχίζεται και στο διδακτορικό μου, όπου επιχειρώ να προσεγγίσω τη μουσική δημιουργία ως ενεργό γνωσιακή διαδικασία — σαν έναν τρόπο κατανόησης και ερμηνείας του κόσμου μέσα από τη σύνθεση.
Όλα αυτά —η θεωρητική αναζήτηση, η σκηνική εμπειρία, η διεθνής παρουσία και η διαρκής αναμέτρηση με το παρελθόν ως ενεργό παρόν— αποτέλεσαν το έδαφος πάνω στο οποίο γεννήθηκε το Memoria InTer Nos. Δεν ήταν ένα ξαφνικό έργο· ήταν η συμπύκνωση μιας πορείας. Για αυτό και το κατονομάζω ως «το κλείσιμο της πρώτης συνθετικής μου περιόδου».
Πώς εξελίχθηκε η συνθετική σου ταυτότητα μέσα στα χρόνια — υπήρξαν συγκεκριμένες συνεργασίες, επιρροές ή έργα που καθόρισαν τη σημερινή σου μουσική γραφή;
Το συνθετικό μου στυλ και η όλη δημιουργική μου πορεία δεν ήταν προφανώς γραμική · διαμορφώθηκε μέσα από μετατοπίσεις, επιρροές και εσωτερικές συγκρούσεις.
Στα πρώτα μου χρόνια με απασχολούσε έντονα η μορφή — η καθαρότητα της γραφής, η συστηματική αρχιτεκτονική. Εκεί οι επιρροές από τον Bartók και τον Stravinsky υπήρξαν καθοριστικές: η σχέση δομής και ενέργειας, η ρυθμική οξύτητα, η οργανική ένταξη του «λαϊκού» ή του παραδοσιακού στοιχείου μέσα σε μια αυστηρή μορφολογική σκέψη. Με ενδιέφερε η πειθαρχία της δομής σχεδόν ως μια ηθική στάση απέναντι στα υλικά μου ως συνθέτη.
Παράλληλα, όμως, η εμβάθυνση στους λόγιους συνθέτες της Οθωμανικής μουσικής (όπως ο Δημήτρης Καντεμίρ) επηρέασε βαθιά τον τρόπο που αντιλαμβάνομαι την τροπικότητα — όχι ως εξωτικό χρώμα, αλλά ως σύστημα οργάνωσης μιας μελωδικής πορείας. Από εκεί και πέρα, η μεταπολεμική λόγια ελληνική μουσική, και ιδιαίτερα το έργο του Θάνου Μικρούτσικου, υπήρξε για μένα καθοριστικό σημείο αναφοράς. Ο Θάνος δεν υπήρξε μόνο συνθετική επιρροή, αλλά πνευματικός πατέρας· ένας δημιουργός που έδειξε ότι η μουσική μπορεί να είναι ταυτόχρονα δομικά απαιτητική και βαθιά πολιτική, προσωπική και συλλογική.
Σταδιακά, λοιπόν, άρχισε να με απασχολεί λιγότερο το «πώς γράφει κανείς» και περισσότερο το «γιατί». Τι είναι αυτό που καθιστά αναγκαία τη μουσική δημιουργία, για τον ίδιο τον δημιουργό; Εκεί μπήκαν πιο συνειδητά στο έργο μου η μνήμη, η ταυτότητα και η τραγική διάσταση της εμπειρίας. Οι συνεργασίες μου με εκτελεστές —ιδιαίτερα σε έργα για φωνή και σύνολα δωματίου — με οδήγησαν σε μια πιο σωματική αντίληψη της γραφής. Άρχισα να σκέφτομαι όχι μόνο την στυγνή και μαθηματική οργάνωση ενός μουσικού υλικού, αλλά το σώμα που το παράγει: την αναπνοή, τη φθορά του ήχου, όλα τα παράδοξα και ανορθόδοξα ηχοχρώματα που μπορεί η ανθρώπινη μουσική εμπειρία να αποτυπώσει. Η ενασχόλησή μου με τη φιλοσοφία με ώθησε να βλέπω τη σύνθεση όχι ως επίλυση αντιθέσεων, αλλά ως πεδίο έντασης. Να επιτρέπω στις αντιφάσεις να συνυπάρχουν.
Και αν επεκτείνω τελικά το ερώτημα, πέρα από το τεχνικό επίπεδο, νομίζω ότι την πιο ουσιαστική απάντηση στο «γιατί» τη δίνει καθημερινά ο Θάνος: «Για να ξεπεράσεις τις καταγεγραμμένες σου δυνατότητες». Αυτή η φράση για μένα λειτουργεί ως εσωτερική πυξίδα.
Το Memoria InTer Nos συμπυκνώνει αυτή τη διαδρομή. Εκεί συναντιούνται η μορφική πειθαρχία, η τροπική σκέψη, η ιστορική μνήμη, η τελετουργία και η ανάγκη για επιτέλεση. Αν κάτι έχει αλλάξει μέσα στα χρόνια, είναι ότι δεν γράφω πλέον για να αποδείξω μια ικανότητα ή μια θέση. Γράφω για να διερευνήσω — και να εκθέσω με ειλικρίνεια τις αντιφάσεις που με διαμορφώνουν ως δημιουργό.
Ποιο είναι το βασικό κοινό στο οποίο απευθύνεται ο δίσκος Memoria InTer Nos
Το Memoria InTer Nos δεν γράφτηκε με στόχο ένα συγκεκριμένο «αγοραστικό» κοινό. Δεν είναι έργο που απευθύνεται σε ένα είδος ανθρώπων, γιατί δεν πιστεύει και σε τέτοια. Είναι έργο που απευθύνεται σε μια ηθική στάση ακρόασης.
Φυσικά, συνομιλεί άμεσα με τους ακροατές της σύγχρονης κλασικής μουσικής και μιας ορχηστρικής αισθητικής. Ωστόσο, είναι τόσο ετερόκλητο μουσικά, όπως άλλωστε και η ίδια η μνήμη. Εκκεντρικό και παράξενο!
Η διάρθρωση της αρχαίας τραγωδίας είναι δομικό χαρακτηριστικό του έργου. Στοχεύει στο να νιώσει ο ακροατής ότι παρακολουθεί μια τραγική παράσταση με τρεις ρόλους: Σαξόφωνο, Κουνιτέτο εγχόρδων και Φωνή. Για αυτό και ονομάζω το έργο μουσική τραγωδία… Αναδεικνύεται συνεχώς ένα τραγικό ρήγμα, από τις διαμάχες των τριών ρόλων, μέσα σε -ηχητικά πλέον- επεισόδια και στάσιμα.
Γενικώς δεν θα ήθελα να περιοριστεί το έργο.
Απευθύνεται σε ανθρώπους που αντέχουν τη σιωπή. Σε όσους νιώθουν ότι η μνήμη δεν είναι απλώς αναπόληση, αλλά μια δύναμη που διαμορφώνει ταυτότητες, σχέσεις, κοινότητες. Σε όσους δεν αναζητούν εύκολη κάθαρση αλλά είναι διατεθειμένοι να παραμείνουν μέσα στη διαδικασία της μεταμόρφωσης.
Αν έπρεπε να το συνοψίσω:
Το βασικό κοινό του Memoria InTer Nos δεν είναι μια κατηγορία ανθρώπων. Είναι εκείνοι που επιθυμούν να βιώσουν τη μουσική όχι ως υπόκρουση, αλλά ως επιτόπια τελετουργία.
Θα συνοδευτεί η κυκλοφορία από ζωντανές παρουσιάσεις ή περιοδεία — και αν ναι, σε ποιες πόλεις ή χώρους;
Ναι — και όχι με τη μορφή μιας «τυπικής» περιοδείας.
Το Memoria InTer Nos δεν σχεδιάστηκε απλώς ως δισκογραφική κυκλοφορία, αλλά ως επιτελεστικό σώμα που χρειάζεται χώρο, ακουστική και συγκέντρωση για να αναπνεύσει. Η παρουσίασή του έχει για μένα χαρακτήρα τελετουργίας και όχι τυπικής συναυλίας.
Ήδη έχουν δρομολογηθεί ζωντανές παρουσιάσεις σε χώρους που ευνοούν αυτή τη συνθήκη — βιβλιοπωλεία, μικρά θέατρα αλλά και ακαδημαϊκά περιβάλλοντα όπου το έργο μπορεί να συζητηθεί παράλληλα ως καλλιτεχνική και θεωρητική πρόταση. Η πρώτη φάση εστιάζει μεταξύ Ελλάδας και Βελγίου (Θεσσαλονίκη και Βρυξέλλες), με στόχο να δημιουργηθεί ένα ετερόκλητο σώμα ακροατών γύρω από το έργο. Βρίσκονται σε συζήτηση εμφανίσεις σε περισσότερα ευρωπαϊκά φεστιβάλ σύγχρονης μουσικής, όπου η δραματουργική του διάσταση μπορεί να παρουσιαστεί σε πλήρη μορφή.
Κάθε παρουσίαση θα διατηρεί τον «τραγικό» άξονα του έργου — πρόλογος, επεισόδια, στάσιμα, έξοδος — με ιδιαίτερη έμφαση στον φωτισμό, στη σιωπή και στη σκηνική οικονομία.
Δεν με ενδιαφέρει η αναπαραγωγή του δίσκου επί σκηνής· με ενδιαφέρει η επανενεργοποίησή του κάθε φορά, σαν να συμβαίνει για πρώτη φορά.
Όπως μου αρέσει να λέω στους φίλους και συνεργάτες μουσικούς που μαζί το δημιουργήσαμε: Αν το album είναι η αποτύπωση της μνήμης, τότε οι ζωντανές μας παρουσιάσεις είναι η στιγμή που η μνήμη μας ξαναγεννιέται — inter nos (ανάμεσά μας)!
Έsto Όti — Prologue | Memoria InTer Nos
Το album κυκλοφορεί από τη Phasma-Music — επιφανές παγκόσμιο label της σύγχρονης κλασικής μουσικής, τον Μάρτιο του 2026