
Η σχέση του εκπαιδευτικού, φιλολόγου και συγγραφέα Λαοκράτη Βάσση με την περίοδο της επταετούς δικτατορίας (1967–1974) δεν περιορίζεται στην απλή ιστορική καταγραφή, αλλά εκτείνεται σε δύο αλληλένδετα επίπεδα: το προσωπικό βίωμα και τον βαθύτερο πολιτισμικό στοχασμό.
Γαλουχημένος σε ένα δύσκολο μετεμφυλιακό κλίμα στην Ήπειρο, ο Βάσσης βρέθηκε αντιμέτωπος με τις προκαταλήψεις και τους αποκλεισμούς του κρατικού μηχανισμού ήδη από τα νεανικά του χρόνια. Ακόμη και το ίδιο του το όνομα («Λαοκράτης») λειτουργούσε ως διαρκής υπενθύμιση της οικογενειακής και ιδεολογικής του ταυτότητας, αποτελώντας «κόκκινο πανί» για το κατεστημένο της εποχής. Κατά τη διάρκεια της Χούντας, οι δημοκρατικές του πεποιθήσεις τον οδήγησαν εκτός του δημόσιου εκπαιδευτικού συστήματος, ωθώντας τον να χαράξει τη δική του, ιδιαίτερα επιτυχημένη πορεία στον χώρο της ιδιωτικής εκπαίδευσης.
Τα προσωπικά του βιώματα από εκείνη την περίοδο, και ιδιαίτερα από τη στρατιωτική του θητεία υπό το καθεστώς των συνταγματαρχών, αποτυπώθηκαν λογοτεχνικά και δοκιμιακά στο βιβλίο του «Ξορκίζοντας φαντάσματα».
Μέσα από τις «Ιστορίες του Ορέστη», ο συγγραφέας ανακαλεί τις σκιές, τον φόβο και τον παραλογισμό της επταετίας, επιχειρώντας όχι απλώς να αφηγηθεί γεγονότα, αλλά να «ξορκίσει» τα συλλογικά και ατομικά τραύματα που άφησε πίσω της η δικτατορία.
Πέρα όμως από το βιωματικό κομμάτι, η συμβολή του Λαοκράτη Βάσση ξεχωρίζει για την οξυδερκή κριτική που άσκησε στην ιδεολογική κληρονομιά της Χούντας. Στα δοκίμιά του επισημαίνει επανειλημμένα τη μεγάλη πολιτισμική ζημιά που προκάλεσε το καθεστώς, καπηλευόμενο και διαστρεβλώνοντας θεμελιώδεις έννοιες του Ελληνισμού, όπως η πατρίδα, η ιστορική συνέχεια και η παράδοση, τις οποίες μετέτρεψε σε άκαμπτα, εθνικιστικά στερεότυπα.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, αυτή ακριβώς η χουντική διαστρέβλωση δημιούργησε μια βαθιά «πολιτιστική αμηχανία» στη Μεταπολίτευση. Στην προσπάθειά της να αποτινάξει τα νοσηρά σύμβολα της δικτατορίας, η μεταπολιτευτική κοινωνία οδηγήθηκε συχνά στο αντίθετο άκρο, αντιμετωπίζοντας με καχυποψία ή αποδομώντας αυθεντικές εθνικές και πολιτισμικές αξίες.
Έτσι, η ματιά του Λαοκράτη Βάσση για τη Χούντα παραμένει διαχρονικά επίκαιρη, καθώς συνδέει την αντίσταση στον αυταρχισμό με την ανάγκη για μια υγιή, δημοκρατική εθνική αυτογνωσία.
«Μετά τη Χούντα υπήρξε μια περίοδος πολιτιστικής αμηχανίας. Στην προσπάθειά μας να φύγουμε από τα στερεότυπα της Χούντας… βρεθήκαμε στο άλλο άκρο».
• Η σύλληψη στα Ιωάννινα: Συνελήφθη το 1967 σε ηλικία 22 ετών και φυλακίστηκε για ενάμιση χρόνο.

• Η μετέπειτα στάση του: Έδρασε αντιδικτατορικά και εντάχθηκε αρχικά στο ΠΑΣΟΚ, αποχωρώντας το 1975.
“..οι ιστορίες από τα βιώματά μου στην επταετία γράφτηκαν ως «γελοιοποιητικά ξόρκια» απέναντι στην αστεία παρανοϊκότητα της περιόδου…”
• Κινητοποιήσεις της δεκαετίας του 1960. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του στα Γιάννενα, εντάχθηκε ενεργά στις προοδευτικές φοιτητικές κινητοποιήσεις της εποχής, αποτελώντας ηγετική μορφή της δημοκρατικής νεολαίας της πόλης.
2. Η σύλληψη την 21η Απριλίου 1967 και η φυλάκιση
• Από τους πρώτους συλληφθέντες. Λόγω της έντονης πολιτικής και φοιτητικής του δράσης στα Ιωάννινα, αλλά και του αριστερού οικογενειακού του υποβάθρου, υπήρξε από τους πρώτους που συνελήφθησαν στην πόλη τη νύχτα του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου 1967.
• Φυλάκιση. Σε ηλικία μόλις 22 ετών οδηγήθηκε στη φυλακή, όπου παρέμεινε κρατούμενος για ενάμιση χρόνο.
• Διώξεις της οικογένειας. Η στάση και η δράση του είχαν σοβαρές επιπτώσεις και στους οικείους του. Όπως έχει αφηγηθεί ο ίδιος, ο πατέρας του φυλακίστηκε αργότερα, ενώ στα αδέλφια του που βρίσκονταν στη Γερμανία αφαιρέθηκαν τα διαβατήρια
Συνέχεια του αγώνα στην Αθήνα. Μετά τα Γιάννενα και τον στρατό, βρέθηκε στην Αθήνα όπου συνέχισε την αντιδικτατορική δράση. Συμμετείχε στην κατάληψη της Νομικής και πρωτοστάτησε στα γεγονότα του Πολυτεχνείου (1973), όπου, σύμφωνα με μαρτυρίες, ήταν εκείνος που φώναξε πρώτος το σύνθημα «Θάνατος στον τύραννο», το οποίο διαδόθηκε στους συγκεντρωμένους φοιτητές.
Ο Λαοκράτης Βάσσης είναι επίτιμο μέλος του Δ.Σ. του Κ.Ε.Θ.Ε.Α. (Κέντρο Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων) και μέλος του Δ.Σ. του Ομίλου Φίλων του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης “Θεόδωρος Παπαγιάννης”. Διετέλεσε μέλος του Ε.Σ.Ρ. (Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης) και Διευθυντής Σπουδών των Εκπαιδευτηρίων Γείτονα (Βάρη Αττικής). Άρθρα και βιβλιοκριτικές του έχουν δημοσιευθεί σε εφημερίδες και περιοδικά, όπως “Αυγή”, “Ελευθεροτυπία”, “Καθημερινή”, “Αντί”, “Άρδην”, “Το Παρόν”. Έχει συμμετάσχει με εισηγήσεις του σε ημερίδες και συνέδρια για θέματα εκπαιδευτικά, πολιτιστικά και σύγχρονου γενικότερα προβληματισμού.
