“Το χρώμα του ροδιού”,
Ημέρα προβολής: 7 Ιανουαρίου 2026
Πολιτιστικό Κέντρο Δήμου Πρέβεζας
Ώρα έναρξης: 21:00
Είσοδος
Γενική Είσοδος: 6 ευρώ
Φοιτητές: 4 ευρώ
Άνεργοι, Μαθητές: Δωρεάν
Η κοπή της πίτας θα γίνει αμέσως μετά το τέλος της προβολής
Η ταινία καταγράφει τη ζωή και το έργο του Αρμένιου ποιητή Αρουθίν Σαγιαντίν (1712 – 1795), γνωστού ως Σαγιάτ Νοβά. Βλέπουμε τον καλλιτέχνη να μεγαλώνει, να ερωτεύεται, να μπαίνει σε ένα μοναστήρι και να πεθαίνει, αλλά αυτά τα περιστατικά απεικονίζονται στο πλαίσιο των εικόνων από τη φαντασία του Σεργκέι Παρατζάνωφ και των ποιημάτων (ποιήματα που βλέπονται και ακούγονται σπάνια) του Σαγιάτ Νοβά. Ένα από τα μεγαλύτερα αριστουργήματα του κινηματογράφου, το «Χρώμα του Ροδιού» αποκαλύπτει τη ζωή του ποιητή περισσότερο μέσα από την ποίησή του παρά μια συμβατική αφήγηση σημαντικών γεγονότων στη ζωή του.
To «Χρώμα του Ροδιού» είναι ένα (κυριολεκτικά) παλίμψηστο που στις στρώσεις του χωράει από τις περσικές μινιατούρες μέχρι το gay liberation και από τα βάθη της ποιητικής των Αρμενίων μέχρι την queer μετα-καινοτομία μιας γυναίκας που υποδύεται έναν άντρα – εδώ σε μια αρχέτυπη ανάγκη να διαγραφεί κάθε τι κοινωνικό και από όλα τα «θαύματα» του κόσμου να επιζήσει μόνο η Τέχνη. Η ομορφιά των εικόνων της ταινίας κρύβουν μέσα τους αρκετή και ακατέργαστη βία και από την ποίηση του Σαγιάτ Νοβά περισσότερο βλέπουμε παρά ακούμε θραύσματα λέξεων που συναρμολογούν φράσεις καθώς ο κύκλος της ζωής ξεκινάει και τελειώνει. «Η πίστη μου είναι δυνατή σαν το γρανίτη», γράφει ο Αρμένης ποιητής, που σημαίνει «ο βασιλιάς του τραγουδιού». Όπως όλοι οι μεγάλοι ποιητές, ο Σαγιαντίν ήταν ένας βασιλιάς χωρίς βασίλειο, κι όπως όλοι οι Αρμένιοι, ένας άνθρωπος ξεχασμένος πάνω στο Αραράτ απ’ την εποχή του Νώε.
Ο Παρατζάνωφ κάνει ένα καθαρά ποιητικό Σινεμά κατ’ ομοίωση των γραπτών του ποιητή. Ακίνητη κάμερα, απουσία διαλόγων, εικόνες – ταμπλό νοηματικά αυτοδύναμες, χωρισμός της ταινίας σε οκτώ ενότητες που συνδέονται με υπότιτλους και ποιήματα, λυρικές εικόνες μια ανείπωτης εικαστικής αρμονίας.
Ο Σκηνοθέτης
Υπήρξε ένας σπουδαίος Σοβιετικός σκηνοθέτης, Αρμενικής καταγωγής, ο οποίος γεννήθηκε (1924) και μεγάλωσε στην Τιφλίδα της Γεωργίας, ενώ σπούδασε σκηνοθεσία στη Μόσχα και εργάστηκε για μεγάλο χρονικό διάστημα στην Ουκρανία. Μοναχικός ποιητής και ευαίσθητος πολίτης όλου του κόσμου, δημιουργός υπέρτατων εικόνων, όπου ο θεατής συναντά την παράδοση και τον μοντερνισμό σε άρρηκτη σχέση
Οι αρχικές του φιλοδοξίες ήταν να γίνει τραγουδιστής και γι’ αυτό τον σκοπό πήρε μαθήματα στο Ωδείο της Τιφλίδας από το 1942 έως το 1945. Πολύ γρήγορα όμως το ενδιαφέρον του μετατοπίστηκε στον Κινηματογράφο.
Κατά τη διάρκεια των επόμενων δέκα χρόνων θα παρουσιάσει μια σειρά ταινιών με διάλογους στην Ουκρανική διάλεκτο και βασισμένες στη παράδοση του κοινωνικού ρεαλισμού. Παρ’ όλα αυτά όμως είναι εμφανής η διάθεσή του να ξεφύγει απ’ τα στερεότυπα. Πράγματι, από το 1964, εγκαταλείπει αυτό το στυλ και ακολουθεί την ανάγκη του για ένα πιο «δυναμικό» Σινεμά, που να υπακούει στην κίνηση της κάμερας, στα έντονα χρώματα και αναζητά τις παραδοσιακές ρίζες της Αρμενικής κουλτούρας.
Κάτι τέτοιο φαίνεται αρχικά στην πρώτη ταινία αυτής της περιόδου του, το «Σκιές των Ξεχασμένων Προγόνων» (Shadows of Forgotten Ancestors). Αυτές του οι δημιουργίες τον κάνουν γνωστό στην διεθνή κινηματογραφική κοινότητα, ενώ παράλληλα οι ρωσικές αρχές βλέποντας αυτή την στροφή, σταματούν να του εγκρίνουν τις κρατικές χρηματοδοτήσεις. Σαν να μην έφτανε αυτό, το 1968 πραγματοποιείται και η πρώτη του σύλληψη.
Έξι χρόνια αργότερα θα συλληφθεί και θα καταδικαστεί βάσει του ρωσικού ποινικού κώδικα, του άρθρου 121, που ποινικοποιεί την ομοφυλοφιλία και η ποινή του θα είναι πέντε χρόνια καταναγκαστικά έργα. Στην φυλακή, ο Παρατζάνωφ, παραμένει ανήσυχος. Δημιουργεί δεκάδες έργα κολάζ, από οτιδήποτε μπορούσε να συλλέξει. «Μπορώ να κάνω τέχνη μέσα απ’ τα σκουπίδια», έλεγε χαρακτηριστικά ο ίδιος.
Αφέθηκε ελεύθερος έναν χρόνο αργότερα, μετά από διεθνείς διαμαρτυρίες, ενώ όταν ασχολήθηκε ξανά με τον κινηματογράφο είδε τα πιο πολλά κινηματογραφικά πρότζεκτ του να απορρίπτονται. Κατάφερε όμως να ολοκληρώσει τρεις ταινίες πριν τον θάνατό του, το 1990. Αυτές ήταν: “Ο θρύλος του κάστρου του Σουράμι”, “Ασίμπ Κερίμπ”, και “Ομολογία”.