Μαζική συμμετοχή στην εκδήλωση – συζήτηση της ΚΟΒ Εκπαιδευτικών Ιωαννίνων του ΚΚΕ για την νεανική παραβατικότητα

«Δεν υπάρχουν επικίνδυνα παιδιά, υπάρχουν παιδιά που κινδυνεύουν», ο τίτλος της πολύ ενδιαφέρουσας συζήτησης που διοργάνωσε η ΚΟΒ Εκπαιδευτικών Ιωαννίνων του ΚΚΕ το απόγευμα της Τετάρτης 8 Ιούλη, στο πάρκο «Λιθαρίτσια», με θέμα τα φαινόμενα παραβατικών συμπεριφορών από ανηλίκους, ζήτημα που απασχολεί και επανέρχεται διαρκώς στο προσκήνιο.

Η εκδήλωση κέντρισε το ενδιαφέρον σε πλήθος κόσμου, γονιών, εκπαιδευτικών, μαθητών, φοιτητών και νέων εργαζόμενων που παρακολούθησαν τις παρεμβάσεις και πήραν μέρος στην συζήτηση, γύρω από τις αιτίες που γεννούν την νεανική παραβατικότητα, τους όρους και τις προϋποθέσεις για την εξάλειψη του φαινομένου αλλά και την στάση που καλείται να κρατήσει το εργατικό – λαϊκό και νεολαιίστικο κίνημα απέναντι σε αυτό.

Την εισηγητική ομιλία πραγματοποίησε η Λίνα Κροκίδη, υπεύθυνη της Ομάδας Εργασίας του ΚΚΕ για την παραβατικότητα των ανηλίκων η οποία ανέλυσε το φαινόμενο της νεανικής παραβατικότητας ως «ένα κοινωνικό, σύνθετο, πολυπαραγοντικό, όπως συνηθίζεται να λέγεται φαινόμενο, αλλά κυρίως βαθιά ταξικό». Επέκρινε τη λεγόμενη «Εθνική Στρατηγική για την καταπολέμηση της βίας και την πρόληψη της παραβατικότητας των ανηλίκων» διότι εστιάζει κατά 60% στην καταστολή, ενώ τα ελάχιστα μέτρα που αφορούσαν την ενίσχυση δομών συνοδεύονταν από περιορισμούς πόρων, καθώς τα λαϊκά έσοδα κατευθύνονται σε επιχειρηματικούς ομίλους και την πολεμική οικονομία.

Χαρακτήρισε «αστικό μύθο» την άδικη στοχοποίηση της λαϊκής οικογένειας, αφού οι γονείς σήμερα αντιμετωπίζουν εξοντωτικά ωράρια, οικονομική ανασφάλεια και έλλειψη ελεύθερου χρόνου. Το ΚΚΕ σημείωσε, προκρίνει τη συλλογική και μαχητική δράση, μέσω των Συλλόγων Γονέων, των εργατικών σωματείων, των σωματείων των εκπαιδευτικών, των συλλογικών φορέων μαθητών και φοιτητών, ως μέσο διαπαιδαγώγησης, κάνοντας υπόθεση του κινήματος, τη διεκδίκηση, τη στήριξη, την αλληλεγγύη για τους νέους και τις οικογένειες που αντιμετωπίζουν οποιοδήποτε σχετικό πρόβλημα.

Ανέδειξε τις τεράστιες ελλείψεις στις δημόσιες δομές υποστήριξης με δραματική υποστελέχωση σε δομές ψυχικής υγείας και πρόληψης, παρά τη ραγδαία αύξηση των ψυχικών διαταραχών στους νέους 15-29 ετών (1 στους 4 φέτος από 1 στους 5 την περασμένη χρονιά), αναφέροντας ενδεικτικά την σοβαρή έλλειψη παιδοψυχίατρων, τις λίστες αναμονής άνω των δύο ετών στα ΚΕΔΑΣΥ, τους «περιφερόμενους» ψυχολόγους στα σχολεία (ένας ανά πέντε σχολεία) και τις ντροπιαστικές και απάνθρωπες συνθήκες συνωστισμού στη φυλακή ανηλίκων στην Κασσαβέτεια του Βόλου, που στην πράξη λειτουργούν ως «φροντιστήριο εγκληματικότητας».

Στην συνέχεια αναφέρθηκε στην χρήση ναρκωτικών ουσιών και των social media ως παράγοντες που επιδρούν στην επιθετικότητα των νέων. Κατήγγειλε την πολιτική όλων των κυβερνήσεων που εξοικείωσε τη νεολαία με τη χρήση κάνναβης και προώθησε το μοντέλο του «λειτουργικού χρήστη», ενώ παράλληλα διέλυσε δημόσια στεγνά προγράμματα απεξάρτησης και κέντρα πρόληψης. Όσο για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης υπογράμμισε ότι ανήκουν σε μεγάλα μονοπώλια που καθορίζουν και το περιεχόμενο τους με κριτήριο αφενός το κέρδος και αφετέρου τις ανάγκες της ιδεολογικοπολιτικής παρέμβασης της αστικής τάξης. Μέτρα όπως η απαγόρευση βάσει ηλικίας κρίνονται αναποτελεσματικά για την προστασία των παιδιών, αλλά και επικίνδυνα καθώς εισάγουν καθολική ψηφιακή επιτήρηση των πολιτών.

Έπειτα, στάθηκε στην κατάσταση του δημόσιου σχολείου σήμερα εξηγώντας πως το σχολείο έχει μετατραπεί σε ένα εξεταστικό κέντρο όπου μεγαλώνουν οι ταξικοί φραγμοί. Η κυβέρνηση αξιοποιεί τον ενδοσχολικό εκφοβισμό για να εντείνει την καταστολή, να επιβάλει αυστηρές πειθαρχικές ποινές ενάντια στους αγώνες εκπαιδευτικών, γονιών αλλά κυρίως των μαθητών που συχνά επιλέγουν την κατάληψη ως μέσο διεκδίκησης του δίκιου τους. Χαρακτήρισε αχτίδες αισιοδοξίας τους προοδευτικούς εκπαιδευτικούς που αντιστέκονται τόσο με το μάθημα μέσα στην τάξη όσο και με μαθήματα ζωής, όπως η νίκη της Αγωνιστικής Συσπείρωσης Εκπαιδευτικών που αναδείχθηκε πρώτη δύναμη στην ΟΛΜΕ που γεμίζει την εκπαιδευτική κοινότητα ελπίδα και δύναμη για τις μελλοντικές μάχες.

Τέλος, παρουσίασε την πρόταση του ΚΚΕ που συνοψίζεται στο σύνθημα «δεν υπάρχουν επικίνδυνα παιδιά, αλλά παιδιά που κινδυνεύουν». Το Κόμμα, σημείωσε, διεκδικεί γενναία χρηματοδότηση δημόσιων δομών πρόνοιας, αντιμετώπιση των παραβατικών ανηλίκων με παιδαγωγική μέθοδο και κοινωνική στήριξη, όχι με καταστολή, καθώς και στήριξη των εργαζόμενων γονέων με ανθρώπινα ωράρια και αξιοπρεπείς μισθούς. Ξεκαθάρισε ότι η πλήρης εξάλειψη τέτοιων φαινομένων μπορεί να επιτευχθεί μόνο στη σοσιαλιστική-κομμουνιστική κοινωνία, φέρνοντας ως ιστορικό παράδειγμα την επιτυχημένη περίθαλψη εκατομμυρίων εγκαταλελειμμένων παιδιών στα πρώτα χρόνια της Σοβιετικής Ένωσης.

Στην συνέχεια ακολούθησαν μια σειρά παρεμβάσεις που συνέβαλαν στην πλούσια συζήτηση, φώτισαν πλευρές του φαινομένου της νεανικής παραβατικότητας και την προοπτική εξάλειψης του .

Ο Κωνσταντίνος Κώτσης, Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδοψυχιατρικής στο Τμήμα Ιατρικής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και υπεύθυνος στο Κοινοτικό Κέντρο Ψυχικής Υγείας Παιδιού και Εφήβου (Κο.Κε.Ψ.Υ.Π.Ε.) του ΠΓΝΙ, τόνισε στην παρέμβαση του την ανάγκη να μην ταυτίζεται η βίαιη συμπεριφορά ενός παιδιού με την ύπαρξη ψυχικής νόσου, θεωρώντας ότι αυτό είναι κάτι που πρέπει να αποσαφηνιστεί, προειδοποιώντας ότι η υπεραπλούστευση των αιτιών της βίας είναι επικίνδυνη. Το να αποδίδεται η ευθύνη αποκλειστικά στην οικογένεια, στους γονείς ή στα social media μπορεί να οδηγήσει στη λήψη αναποτελεσματικών μέτρων. Ανέφερε πρόσφατη μελέτη από τη Μεγάλη Βρετανία που δείχνει ότι τα περιοριστικά μέτρα στην Αυστραλία για τα social media δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα, καθώς τα παιδιά συνεχίζουν να τα χρησιμοποιούν. Επίσης, σημειώσε ότι η απλή αλλαγή σχολικού περιβάλλοντος δεν λύνει το πρόβλημα. Και κατέληξε λέγοντας ότι είναι επιβεβαιωμένο πως οι κοινωνικές ανισότητες γεννούν τη βία και εκτίμησε ότι η περίοδος του Covid-19 επέτεινε αυτές τις ανισότητες.

Ο Αντώνης Μαχτσίρας, μαθητής Λυκείου και μέλος του 15μελούς του σχολείου του, μετέφερε την εικόνα που αντικρίζει καθημερινά στα σχολεία, η οποία περιλαμβάνει περιστατικά σωματικής βίας, καπνίσματος και χρήσης ουσιών από μικρές ηλικίες, καθώς και bullying, βανδαλισμούς σχολικών υποδομών ακόμη και μαχαιρώματα. Κατήγγειλε τη στάση των σχολικών αρχών, οι οποίες συχνά υποβαθμίζουν τα γεγονότα, χαρακτηρίζοντας τα «μεμονωμένα περιστατικά» που δεν αφορούν το σχολείο, ενώ πιέζουν τα μέλη του 15μελούς «να φοράμε κουκούλες και να δείχνουμε με το δάχτυλο ποιος πρέπει να τιμωρηθεί». Τόνισε ότι το σύγχρονο σχολείο καλλιεργεί τον έντονο ανταγωνισμό και τη νοοτροπία «ο θάνατός σου η ζωή μου», προκαλώντας μεγάλο στρες στους μαθητές. Ταυτόχρονα, ανέδειξε τη δραματική έλλειψη ψυχολόγων στα σχολεία, την αρνητική επίδραση των influencers και του life coaching, που προβάλλουν τον ατομικισμό, την αυτοπροβολή και ωθούν τους νέους σε επικίνδυνα challenges. Αντιπαρέβαλλε, τέλος, σε όλη αυτή την κατάσταση τις αξίες που ο ίδιος γνώρισε μέσα από την ΚΝΕ, δηλαδή την αλληλεγγύη, την ομαδική δουλειά και τον συλλογικό αγώνα, ως το πραγματικό «αντίδοτο» απέναντι στη βία και τον φόβο που γεννά το σύστημα.

Η Όλυ Τσουμάνη δημοτικός σύμβουλος με την Λαϊκή Συσπείρωση στον Δήμο Ιωαννιτών υπογράμμισε ότι το κράτος και οι δήμοι δεν είναι γενικά ανίκανοι, αλλά γίνονται «επιλεκτικά ανίκανοι» μόνο όταν πρόκειται να ικανοποιήσουν τις ανάγκες των πολιτών και άσκησε κριτική στο Συμβούλιο Παραβατικότητας όργανο που συγκροτήθηκε από τον Δήμο, την αστυνομία και την ψυχιατρική κλινική, χαρακτηρίζοντάς το ως μηχανισμό «φακελώματος» και συλλογής στοιχείων για τα υπουργεία και την ΕΕ. Σχολίασε δε, ότι ο Δήμος δίνει 15 εκατομμύρια ευρώ για φωτισμό LED μέσω ανταποδοτικών τελών, αλλά αρνείται να δώσει λίγες χιλιάδες ευρώ για να αλλάξει καμένες λάμπες σε κεντρικά σημεία της πόλης (Ακαδημία, Άλσος) την στιγμή που είναι ευρέως γνωστό ότι ο επαρκής φωτισμός είναι βασικό μέτρο πρόληψης της εγκληματικότητας, αφού η δημοτική αρχή το θεωρεί κόστος. Ανέδειξε επιτυχία τις κινητοποιήσεις των γονέων που ανάγκασαν τον Δήμο να ανοίξει τις σχολικές αυλές για να παίζουν στα παιδιά και κάλεσε η λαϊκή δυσαρέσκεια να γίνει οργανωμένος αγώνας μέσα από σωματεία και συλλόγους, προτάσσοντας τη συμπόρευση με το ΚΚΕ, ως τη μόνη δύναμη που βάζει τις ανάγκες του κόσμου πάνω από το κέρδος.

Ο Πρέντζας Κώστας, καθηγητής στη μέση εκπαίδευση, περιέγραψε τις δυσκολίες που συναντάνε στο έργο τους οι εκπαιδευτικοί μιλώντας για έλλειψη προσωπικής επαφής που δυσκολεύει την ουσιαστική αντιμετώπιση των προβλημάτων των παιδιών, με καθηγητές που τρέχουν σε 2-3 σχολεία για να συμπληρώσουν ωράριο με αποτέλεσμα να μην ξέρουν καν τα ονόματα των μαθητών τους, και το αντίστροφο. Απέναντι σε αυτόν τον άνισο αγώνα, όπως είπε, απαιτείται κοινή οργάνωση εκπαιδευτικών, γονέων και μαθητών, με βασικό αίτημα 20 μαθητές ανά τμήμα γενικής παιδείας και 15 στα τμήματα κατεύθυνσης.

Ο Τάσος Τόκας, δάσκαλος στην Ειδική Αγωγή, σχολίασε ότι μετά την πανδημία COVID-19, τα παιδιά εμφανίζουν μεγαλύτερη επιθετικότητα και αδυναμία συνεργασίας, καθώς ο εγκλεισμός τους στερούσε το συλλογικό παιχνίδι και την εξοικείωση με κοινωνικούς κανόνες. Ενημέρωσε ότι στα Ιωάννινα αντιστοιχούν μόλις 2 κοινωνικοί λειτουργοί και 1 ψυχολόγος για 160.000 κατοίκους, αφήνοντας απροστάτευτα τα παιδιά από δυσλειτουργικές οικογένειες, την στιγμή που τα εξαντλητικά ωράρια των εργαζομένων στερούν από τους γονείς τον απαραίτητο χρόνο για να ακούσουν και να στηρίξουν τα παιδιά τους. Διαβεβαίωσε ότι δεν υπάρχουν επικίνδυνα παιδιά αφού ακόμα και όσα αντιδρούν βίαια, αναζητούν τρυφερότητα και φροντίδα, γι’ αυτό απαιτείται μια άλλη κοινωνία που θα βάζει σε προτεραιότητα τον άνθρωπο.

Η Κατερίνα Μιχαλιού, γενικός γραμματέας της Ένωσης Γονέων Ν. Ιωαννίνων, εστίασε στο ζήτημα της ενδοσχολικής βίας, εξηγώντας πως οι γονείς έρχονται αντιμέτωποι με περιστατικά bullying και πως η λύση δεν είναι οι μηνύσεις μεταξύ γονέων ή η αποβολή των παιδιών αλλά η κρατική στήριξη, με ψυχολόγους, δωρεάν προγράμματα άθλησης, μουσικής και θεάτρου στις γειτονιές, ώστε να προσφέρονται υγιή πρότυπα. Ανέφερε ότι μέσω των συλλόγων γονέων και των σωματείων μπορεί να ασκηθεί πίεση υπογραμμίζοντας ότι ο αγώνας για ανθρώπινα ωράρια εργασίας είναι άμεσα συνδεδεμένος με τη φροντίδα των παιδιών, ώστε οι γονείς να έχουν τον χρόνο και την ψυχική υγεία για να μπορούν να προσφέρουν στην διαπαιδαγώγηση των παιδιών. Πρόβαλλε τέλος, ότι ο σοσιαλισμός δεν είναι θεωρητικό σχήμα, καθώς ιστορικά εξασφάλισε για όλους δωρεάν παιδεία, εργασία, πολιτισμό και στέγη – παροχές που το 2026 είναι απρόσιτες για την πλειοψηφία των λαϊκών οικογενειών.

Κλείνοντας, η Ελένη Μάντη εκ μέρους της ΚΟΒ Εκπαιδευτικών, ευχαρίστησε τους ομιλητές και τους παρευρισκόμενους για τη συμμετοχή τους στην εκδήλωση και ανανέωσε το ραντεβού για τις 16 Ιούλη στην μεγάλη παιδική γιορτή που διοργανώνουν κάθε καλοκαίρι τα σωματεία του Εργατικού Κέντρου, στις 7μμ, στο Άλσος.