ρεπορτάζ
Χθες το μεσημέρι το Τμήμα Πρέβεζας ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ από κοινού με την ΕΛ.ΕΤ (Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος & Πολιτισμού) και το ΓΕΩΤΕΕ Τμήμα Ηπείρου και Νήσων διοργανώσαμε συνέντευξη τύπου για τη διατήρηση των Ο.Τ. 159 και 160 της περιοχής «Παληοσάραγα, Θερμά Λουτρά, Καλάμια» ως χώρων πρασίνου και την αναθεώρησης της εσφαλμένης απόφασης του Δήμου Πρέβεζας περί πολεοδόμησής τους.
Για το θέμα τοποθετήθηκαν ο Πρόεδρος του Τμήματος Πρέβεζας ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ Κωσταντίνος Τσούτσης, ο αντιπρόεδρος της ΕΛΕΤ Κώστας Σταματόπουλος, εκ μέρους του ΓΕΩΤΕΕ Ηπείρου ο Παναγιώτης Πάσχος. Επίσης μίλησαν ο πρώην Πρόεδρος του ΤΕΕ Πρέβεζας Σπύρος Κανιώρης, ο πρώην Δήμαρχος Πρέβεζας Νίκος Γιαννούλης και ο Προϊστάμενος του ΕΑΓΜΕ Ηπείρου Ευάγγελος Νικολάου.
Προανήγγειλαν μάλιστα κινητοποιήσεις και αντίδραση κατά της απόφασης σε πολλαπλά επίπεδα, ξεκινώντας από το να αναιρεθεί η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, να προσφύγουν στο ΥΠΕΝ αλλά και το συμβούλιο της Επικρατείας και να χρησιμοποιήσουν κάθε πολιτικό και νομικό μέσο για να αποτραπεί ο «Εξευτελισμός για την Πρέβεζα» και η «Καταστροφή των Ιαματικών Πηγών».
Πιο αναλυτικά, ο Πρόεδρος του Τμήματος Πρέβεζας Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Κωνσταντίνος Τσούτσης έκανε λόγο για εσφαλμένη απόφαση του δημοτικού συμβουλίου που θα πρέπει να αναθεωρηθεί και είπε μεταξύ άλλων: «Οι συγκεκριμένοι χώροι είναι χαρακτηρισμένοι ως χώροι πρασίνου από βασιλικά διατάγματα του 1948 και του 1970. Υπάρχουν ως τέτοιοι και στο ρυμοτομικό σχέδιο του ’92 και στο Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο του 1988 και στην αναθεώρησή του το 2009. Άρα μιλάμε για χώρους πρασίνου που πλησιάζουν τα 100 χρόνια. Τον ένα από τους χώρους αποφάσισε το δημοτικό συμβούλιο να τον δώσει για πολεοδόμηση.
[…] Η απόφαση αυτή ήρθε κατόπιν αιτήματος των ιδιοκτητών και ο λόγος που επικαλέστηκαν είναι η αδυναμία του Δήμου να τους αποζημιώσει.
Θα πούμε ότι το δικαίωμα των ιδιοκτητών στην αποζημίωση για απαλλοτρίωση είναι λογικό και δεν στεκόμαστε εκεί.
Εμείς στεκόμαστε στο ότι πρόκειται για ένα πνεύμονα πρασίνου ο οποίος δεν μπορεί να αντικατασταθεί. Μιλάμε για τον μεγαλύτερο χώρο πρασίνου του πολεοδομικού συγκροτήματος της Πρέβεζας. Δεν υπάρχουν χώροι που μπορούν να αντικαταστήσουν τον συγκεκριμένο. Αν η Πρέβεζα τον απωλέσει αύριο με την απόφαση την εσφαλμένη του Δήμου, δεν μπορεί να τον επανακτήσει από άλλους ανάλογους χώρους.»
Επίσης τόνισε τα οφέλη από την υπάρξει ενός τέτοιου χώρου πρασίνου τόσο για την περιοχή, όσο για την καλή ζωή των Κατοίκων της Πρέβεζας ευρύτερα. Και πρόσθεσε «Η Πρέβεζα είναι ήδη από τις πόλεις με ελάχιστο πράσινο. Υπολογίζουμε ότι έχει περίπου 2,7 τ.μ ανά κάτοικο τη στιγμή που το ελάχιστο που βάζουμε σαν κανόνα παγκόσμια είναι τα 9 τ.μ. ανά κάτοικο. Αν χαθεί αυτός ο χώρος πρασίνου, θα χάσουμε το 1/3 του πρασίνου που έχουμε στο πολεοδομικό συγκρότημα και στην συγκεκριμένη περιοχή θα χαθεί το μισό.»
Ο κ. Τσούτσης υπογράμμισε ότι η συγκεκριμένη έκταση συνδέεται άμεσα με την ιαματική πηγή που είναι αναγνωρισμένη με ΦΕΚ του ‘17. Η Ιαματική Πηγή κατά κύριο λόγο μάλιστα ανανεώνεται από το βρόχινο νερό που πέφτει στην περιοχή «Καλάμια». Και για αυτό ήδη έχει προβλεφθεί από τη μελέτη του ΙΓΜΕ του ‘95 όσο και από τη μελέτη του για την αναγνώριση του φυσικού πόρου «Ιαματική πηγή Πρέβεζας» το 2015, ότι απαιτείται προστασία και καμιά πρόσθετη δόμηση στην περιοχή αυτή.
Ο Πρόεδρος του Τμήματος Πρέβεζας ΣΑΔΑΣ –ΠΕΑ αναφέρθηκε στη λειτουργία της πόλης τόσο όσο έχει να κάνει με το αισθητικό κομμάτι, καθώς εάν υλοποιηθεί η απόφαση θα υπάρξει ένας υψηλός ορίζοντας λόγω των όρων της πολεοδόμησης που δεν ταιριάζει με την περιοχή, και στη σημερινή επιστημονική συζήτηση. Ακόμη θα διακοπεί η άμεση σύνδεση με τη θάλασσα και θα μεταβληθεί το μικροκλίμα της περιοχής – αλλά και της πόλης- καθώς θα επηρεαστεί η ροή του ανέμου (νότιου) και άρα τρόπος που ψύχεται η πόλη τη νύχτα, εν μέσω μάλιστα κλιματικής κρίσης.
Κλείνοντας ο κ. Τσούτσης τόνισε το αρνητικό αντίκτυπο στην πόλη της Πρέβεζας τόσο περιβαλλοντικά όσο και με όρους χωρικής οργάνωσης, και την σημασία της περιοχής για την ποιότητα ζωής των κατοίκων της Πρέβεζας. Είπε ότι: «Η συγκεκριμένη είναι ακόμη μία περίπτωση όπου παίρνονται αποφάσεις χωρίς να υπάρχει νωρίτερα κανένας επιστημονικός και κοινωνικός διάλογος. Είναι ευθύνη όλων των προηγούμενων διοικήσεων που δεν είχαν προχωρήσει την απαλλοτρίωση. Υπάρχουν ωστόσο ακόμη και τώρα πολλά εργαλεία (τραπεζικός δανεισμός, ανταλλαγή οικοπέδων, να τεθεί εκτός του ρυμοτομικού, να ασκηθεί πίεση για απαλλοτρίωση από το Δημόσιο, κα)» και κατέληξε στο ότι επιστημονικοί φορείς και οι πολίτες της Πρέβεζας μπορούν συλλογικά και οργανωμένα να υπερασπιστούν τον δημόσιο χώρο και το αστικό πράσινο.
Ο Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος & Πολιτισμού, Κώστας Σταματόπουλος τόνισε πως πρόκειται για ένα εξαιρετικά σημαντικό ζήτημα, αφού τόσο η Πρέβεζα όσο και ο πλανήτης μας βρίσκονται σε ένα κρίσιμο σημείο. «Αν δούμε τις ειδήσεις ακούμε συνεχώς για τεράστιες πυρκαγιές, πλημμύρες κ.α. Ένα τμήμα του πλανήτη καθίσταται μη βιώσιμο. Αυτά που λέω δεν είναι κινδυνολογίες, δεν είναι προφητεία για μακρινά μελλούμενα. Είναι μια κατάσταση στην οποία βυθιζόμαστε, παρόλο οι επιστήμονες έχουν κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου από τη δεκαετία του 1980. Αυτή η κατάσταση δυστυχώς δεν είναι αναστρέψιμη, μπορούμε όμως να καθυστερήσουμε την εξέλιξη και να περιορίσουμε τις συνέπειές της.
[…] Σε ό,τι αφορά την Πρέβεζα, η πρόσφατη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, μου δείχνει καθαρά ότι τόσο το Δημοτικό Συμβούλιο όσο και δυστυχώς και ένα μέρος της κοινωνίας των πολιτών της Πρέβεζας έχουν μεσάνυχτα. Επειδή κάποιοι άνθρωποι δεν αντιλαμβάνονται το προφανές, δεν μπορεί να γίνει έγκλημα κατά της πόλης. Είναι ξεκάθαρο ότι δεν μπορούμε να θυσιάσουμε ζωτικής σημασίας χαρακτηριστικά της πόλης μας. Είναι σαφές ότι οι αποφάσεις και τα μέτρα που παίρνει η υπόλοιπη Ευρώπη και ασμένως υπογράφει η ελληνική κυβέρνηση, δεν τηρούνται στην Ελλάδα. Είναι απολύτως απαράδεκτο και θα έλεγα εξευτελιστικό για την Πρέβεζα, το Δημοτικό της Συμβούλιο το έτος 2026 να στερεί την Πρέβεζα από το 1/3 της πράσινης επιφάνειάς της. Οπουδήποτε αλλού είχε συμβεί κάτι τέτοιο, θα είχαν ξεσηκωθεί και οι πέτρες! Σε οποιαδήποτε χώρα της Ευρώπης θα πρωτοστατούσε η νεολαία η οποία δυστυχώς σε εμάς παραμένει αδρανής. Η γειτονική Αλβανία μας έχει βάλει τα γυαλιά. Θεωρώ ότι είναι ευτύχημα το ότι βρισκόμαστε εδώ για να συγκροτήσουμε ένα είδος μετώπου».
«Η Πρέβεζα μέχρι το 1980 ήταν κηπούπολη και τώρα ασφυκτιά» ανέφερε ο κ. Σταματόπουλος προειδοποίησε ότι η ΕΛ.ΕΤ. Θα συμπεριλάβει την περίπτωση της Πρέβεζας σε αυτές για τις οποίες έχει προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Εκ μέρους του ΓΕΩΤΕΕ Ηπείρου και Νήσων ο Γεωλόγος Παναγιώτης Πάσχος στην τοποθέτησή του σημείωσε ότι: “Αν αλλάξει και πολεοδομηθεί αυτή η περιοχή τα πράγματα θα είναι δραματικά σε ό,τι αφορά το κομμάτι των Λουτρών. Γνωρίζουμε ότι εκεί από την περίοδο της τουρκοκρατίας υπήρχαν τα ιαματικά λουτρά, ένας χώρος που βρίσκεται σε αδράνεια, λειτουργούσε και υπολειτουργούσε για αρκετά χρόνια. Το 1995 κάναμε μια μελέτη και ως μέλος της ομάδας της ΙΓΜΕ, κάναμε γεωτρήσεις προσπαθώντας να αποτυπώσουμε τον μηχανισμό που βρίσκονται και δημιουργούνται τα Λουτρά στην περιοχή. Σκεφτείτε ότι η περιοχή της Κυανής Ακτής, εκεί που βρίσκεται σήμερα το κηποθέατρο και το θερινό Σινεμά, πριν από περίπου 800 χρόνια ήταν ακτές, ήταν θαλάσσιος χώρος ρηχός, ένας βάλτος, όπου σταδιακά λόγω ανυψωτικών κινήσεων της περιοχής η ακτή μετατοπιζόταν προς τη σημερινή θέση. Στην περιοχή αυτή, τα σαπισμένα φύκια, το αλμυρό νερό αλλά και το νερό από την πόλη, διαμόρφωσαν αυτό το ειδικό περιβάλλον, αυξημένο σε υδρόθειο, που ήταν το κατάλληλο υλικό για να δώσει αυτές τις ιαματικές ιδιότητες στα νερά.»
Συνέχισε λέγοντας ότι «Με τη μελέτη αυτή καθορίσαμε και κάποιους χώρους, ζώνες προστασίας, για να διατηρηθεί βιώσιμος ο ιαματικός χαρακτήρας των λουτρών. Το 2017 καθορίστηκε με ΦΕΚ ως πόρος ιαματικός στη συγκεκριμένη θέση. Εάν αλλάξει το καθεστώς και δομηθεί όλη αυτή η περιοχή, θα αλλάξει ριζικά και πιθανόν να μην υφίσταται πλέον ο χαρακτήρας των ιαματικών λουτρών». Χαρακτηριστικά σημείωσε ότι «Δεν θα ξέρουμε αν θα υπάρξει μέλλον για τα Λουτρά, την ώρα που η Πολιτεία έχει ξοδέψει πόρους να τα αναβαθμίσει.» Και έκλεισε τονίζοντας ότι «Ως πολίτης […] είναι ιδιαίτερα ενοχλητικό ένας αναντικατάστατος χώρος πρασίνου σε λίγα χρόνια να μην υπάρχει.»
Ο πρώην Πρόεδρος της Νομαρχιακής Επιτροπής Πρέβεζας του ΤΕΕ Σπύρος Κανιώρης χαρακτήρισε την πιο οδυνηρή παρέμβαση του Δήμου τα τελευταία 50 χρόνια, σημειώνοντας πως είναι ο μοναδικός πνεύμονας πρασίνου της πόλης και επηρεάζει άμεσα την Κυανή Ακτή.
«Εάν εξαφανιστεί αυτό θα μείνουν δυο λωρίδες ευκαλύπτων οι οποίες θα πεθάνουν διότι θα παίρνουν μόνο θαλασσινό νερό. Τυχόν τσιμεντοποίηση της ζώνης θεωρώ ότι θα τελειώσει και την Κυανή Ακτή μαζί. Ίσως είναι μοναδικό στην Ελλάδα, πρωτεύουσα Νομού, όλο στην ουσία το αστικό της πράσινο και το μοναδικό σχεδιαζόμενο πάρκο της, να πηγαίνει σε αποχαρακτηρισμό και να μην αντιδρά κανένας, να το περνάμε σαν ρουτίνα. Είναι ντροπή και για την Κυβέρνηση, ή δεν έχει μηχανισμούς ή δεν το έχει καταλάβει….
Όταν υπάρχει ένα πρόβλημα, ο Δήμος το λύνει, δεν επιλέγει την χειρότερη των λύσεων επειδή λέει δεν έχω άλλη λύση. Αυτό είναι αποτυχία! Είναι δήλωση ολικής αποτυχίας και αυτό δεν μπορούμε να το δεχτούμε όσοι καταλαβαίνουμε τη σημαίνει πνεύμονας πρασίνου».
Ο πρώην Δήμαρχος Πρέβεζας Νίκος Γιαννούλης σε παρέμβασή του ανέφερε μεταξύ άλλων ότι η συγκεκριμένη περιοχή στα Καλάμια είναι ο αποδέκτης των ομβρίων της Πρέβεζας. Θύμισε ότι το 1991, με πρωτοβουλία του Δήμου έγινε η ίδρυση του Συνδέσμου Ιαματικών Πηγών Δήμων Ελλάδας. Με αφορμή αυτό εκπονήθηκαν σχετικές μελέτες. Σημείωσε πως η περιοχή έχει Αρχαιολογική αξία «εκεί βρίσκονταν το Κάστρο της Μπούκας και το Χαμαμ που κατασκευάστηκε από τον Αλη Πασά». Τόνισε πως στην περιοχή με βάση τις αποφάσεις δεν πρέπει να γίνονται κτίρια πάνω από έναν όροφο.
Ο κ. Γιαννούλης πρόσθετα αναφέρθηκε στη μελέτη για τη διάβρωση της Κυανής Ακτής και την σχέση της με την εν λόγο έκταση. Αναφέρθηκε στην επιβάρυνση της περιοχής (κατασκευή της υποθαλάσσιας σήραγγας) και στη σημασία οι φορείς να συνεχίσουν τον αγώνα για τη διαφύλαξη του δημόσιου χαρακτήρα.
Ο προϊστάμενος του ΕΑΓΜΕ Ηπείρου Ευάγγελος Νικολάου τόνισε μεταξύ άλλων ότι ο ιαματικό τουρισμό ανθεί στην Ευρώπη και θεωρείται από τις σημαντικότερες δραστηριότητες σημειώνοντας πως οι ιαματικές πηγές δεν αξιοποιούνται όπως θα έπρεπε.
«Είναι καλή η ανακαίνιση που κάνανε στα Λουτρά. Ποια είναι η πρώτη ύλη; Το ιαματικό νερό. Επαρκεί; Δεν έχουμε μια επικαιροποιημένη μελέτη για να δούμε σήμερα τι γίνεται. Οι επιπτώσεις που έφερε η σήραγγα ήταν πολύ δυσμενείς σε όλο τον υδροφόρο ορίζοντα. Το υδρόθειο δίνει ιαματική ιδιότητα στο νερό. Όταν κάναμε τη μελέτη το 95 είχαμε πει ότι πρέπει να καθοριστεί η άμεση ζώνη προστασίας του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα. Τα φύκια με την προσθήκη του θαλασσινού νερού και του νερού του κατεισδύει από την βροχή, παράγουν τα θειοβακτηρίδια τα οποία κάνουν τη ζύμωση και παράγεται το υδρόθειο. Χωρίς αυτό δεν θα υπήρχε η ιαματική πηγή. Η Κυανή Ακτή είναι το πόδι της Ηπείρου, το τελευταίο άκρο της χερσονήσου της Πρέβεζας. Τα ευκάλυπτα βρίσκονται εκεί επειδή υπάρχει υπόγειο γλυκό νερό. Η Πρέβεζα βρίσκεται εκεί από όπου έρχεται το νερό».
Επέμεινε στο ότι το δεν κατυσδύει όταν έχουμε «τσιμενταρισμένο» περιβάλλον: «Εδώ τσιμεντώσαμε όλη την Πρέβεζα, δεν έχουμε κατείσδυση, δεν έχουμε φυσικό εμπλουτισμό του υπόγειου υδροφόρου των λουτρών και πάμε αυτό που είχε απομείνει σαν ελεύθερος χώρος, να το στραγγαλίσουμε. Από πού λοιπόν θα εμπλουτιστεί ο υπόγειος υδροφόρος, για να έχουμε και στα Λουτρά, για να είναι βιώσιμο και να αναπτύσσεται τουριστικά;»