Ως ιδρυτικό μέλος της ΕΛΑΣ και πανεπιστημιακός, τι σας έπεισε ότι σήμερα υπάρχει ανάγκη για έναν νέο πολιτικό φορέα στον χώρο της Κεντροαριστεράς και της Αριστεράς;
Η ανάγκη προέκυψε από την ίδια την κοινωνία. Τα τελευταία χρόνια συναντώ ανθρώπους που αισθάνονται πολιτικά άστεγοι. Αναφέρομαι σε πολίτες με προοδευτικές ευαισθησίες που δεν νιώθουν ότι εκπροσωπούνται επαρκώς από τα υπάρχοντα κόμματα. Το ίδιο ένιωθα και προσωπικά από το 2023 και μετά. Ταυτόχρονα, βλέπουμε να διευρύνονται οι κοινωνικές ανισότητες, να αυξάνεται η ανασφάλεια των νέων και να ενισχύεται η δυσπιστία απέναντι στην πολιτική. Πιστεύω ότι η απάντηση δεν είναι η παραίτηση αλλά η δημιουργία.
Η ΕΛΑΣ γεννήθηκε από την πεποίθηση ότι υπάρχει χώρος για μια νέα συλλογική προσπάθεια που θα συνδυάζει την κοινωνική δικαιοσύνη, τη δημοκρατία, την οικολογική ευθύνη και έναν σύγχρονο πατριωτισμό με ευρωπαϊκό προσανατολισμό.
Δεν ξεκινήσαμε για να προσθέσουμε ένα ακόμη κόμμα στον χάρτη, αλλά για να δώσουμε φωνή σε μια ανάγκη που ήδη υπάρχει μέσα στην κοινωνία.
Ποιο είναι το βασικό στοιχείο που διαφοροποιεί την ΕΛΑΣ από προηγούμενα πολιτικά εγχειρήματα στα οποία συμμετείχαν στελέχη του ίδιου ευρύτερου χώρου;
Η μεγαλύτερη διαφορά είναι ότι θέλουμε να χτίσουμε ένα κόμμα συμμετοχής και όχι έναν ακόμη εκλογικό μηχανισμό σαν από αυτούς που έχουμε δει πολλές φορές να διεκδικούν πολιτικό ρόλο. Η πολιτική δεν μπορεί να περιορίζεται σε επικοινωνιακές καμπάνιες ή σε συζητήσεις κορυφής. Χρειάζεται ενεργούς πολίτες, ανοιχτές διαδικασίες και πραγματική παρουσία στους χώρους εργασίας, στις γειτονιές, στην αυτοδιοίκηση και στα κοινωνικά κινήματα.
Η ΕΛΑΣ επιχειρεί επίσης να ενώσει δημιουργικά διαφορετικές παραδόσεις της προοδευτικής παράταξης δηλαδή την ριζοσπαστική Αριστερά, τη Σοσιαλδημοκρατία και την Πολιτική Οικολογία, όχι όμως ως άθροισμα μηχανισμών, αλλά ως κοινό σχέδιο για το μέλλον. Αυτό είναι δύσκολο, αλλά είναι και αναγκαίο αν θέλουμε να ξαναχτίσουμε σχέσεις εμπιστοσύνης με την κοινωνία.
Η ιδιότητα ως καθηγητή Ευρωπαϊκής Ιστορίας επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζετε τα σημερινά πολιτικά και γεωπολιτικά ζητήματα της Ευρώπης;
Αναμφίβολα. Η ιστορία δεν προσφέρει έτοιμες συνταγές για τα σημερινά προβλήματα, αλλά μας βοηθά να βλέπουμε τα γεγονότα σε βάθος. Να δημιουργούμε σταθερές για να προσεγγίσουμε με ασφάλεια το σήμερα. Μελετώντας την ευρωπαϊκή ιστορία καταλαβαίνει κανείς ότι τίποτα δεν είναι δεδομένο: ούτε η δημοκρατία, ούτε η ειρήνη, ούτε τα κοινωνικά δικαιώματα. Όλα κατακτήθηκαν μέσα από αγώνες, έπειτα από μεγάλες κρίσεις και μεγάλες συγκρούσεις. Σήμερα η Ευρώπη βρίσκεται ξανά μπροστά σε κρίσιμες προκλήσεις, από τις γεωπολιτικές συγκρούσεις μέχρι την κλιματική κρίση και την άνοδο της ακροδεξιάς. Η ιστορική γνώση με κάνει να πιστεύω ότι χρειάζεται περισσότερη ευρωπαϊκή συνεργασία, περισσότερη δημοκρατία και ισχυρότερη κοινωνική συνοχή. Οι μεγάλες προκλήσεις δεν αντιμετωπίζονται με εθνική περιχαράκωση αλλά με συλλογικές λύσεις. Νομίζω ότι η αναδιάταξη της Αριστεράς είναι το ζητούμενο και στην Ελλάδα και στην Ευρώπη.
Το όνομα «ΕΛΑΣ» προκάλεσε συζητήσεις και διαφορετικές ερμηνείες στη δημόσια σφαίρα. Ποιο είναι το μήνυμα που θέλετε να εκπέμψετε μέσα από αυτή την επιλογή;
Γνωρίζουμε πολύ καλά το ιστορικό φορτίο που φέρει το όνομα. Δεν το αντιμετωπίζουμε ούτε ως σύνθημα ούτε ως εργαλείο νοσταλγίας. Και σίγουρα όχι ως επικοινωνιακό τέχνασμα. Για εμάς παραπέμπει σε μια από τις πιο φωτεινές στιγμές συλλογικής δράσης και λαϊκής συμμετοχής στην ελληνική ιστορία. Το μήνυμα που θέλουμε να εκπέμψουμε είναι ότι οι μεγάλες αλλαγές δεν γίνονται από φωτισμένες ηγεσίες αλλά από ενεργούς πολίτες που δρουν μαζί.
Ταυτόχρονα, η ΕΛΑΣ του σήμερα δεν κοιτάζει προς τα πίσω. Αντλεί έμπνευση από την ιστορία, αλλά είναι στραμμένη στα προβλήματα και στις ανάγκες του 21ου αιώνα.
Ποιο θεωρείτε ότι είναι το μεγαλύτερο διακύβευμα για την ελληνική κοινωνία τα επόμενα χρόνια και ποια απάντηση φιλοδοξεί να δώσει η ΕΛΑΣ σε αυτό;
Το μεγαλύτερο διακύβευμα είναι αν η Ελλάδα θα εξελιχθεί σε μια κοινωνία ευκαιριών, δικαιοσύνης και αξιοπρέπειας ή σε μια κοινωνία μόνιμων ανισοτήτων και αποκλεισμών. Η στεγαστική κρίση, οι χαμηλοί μισθοί, η ανασφάλεια των νέων, η υποβάθμιση δημόσιων αγαθών όπως η υγεία και η παιδεία δημιουργούν ένα αίσθημα αδιεξόδου.
Η δική μας φιλοδοξία είναι να συμβάλουμε σε ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο που θα βάζει στο επίκεντρο τον άνθρωπο. Μια πολιτική που θα δίνει προοπτική στους νέους, θα ενισχύει την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας, θα προστατεύει το περιβάλλον και θα αποκαθιστά την εμπιστοσύνη των πολιτών στη δημοκρατία. Το πιο σημαντικό είναι να ξαναπιστέψουν οι άνθρωποι ότι η πολιτική μπορεί να βελτιώσει τη ζωή τους. Και για αυτό χρειάζεται η ενεργή συμμετοχή όλων μας.